فرآوری محصولات کشاورزی(خام فوشی)
۲۴ میلیون تن ظرفیت جدید
برای فرآوری محصولات کشاورزی
سمیه راهپیما
صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی به صنایعی گفته میشود که به فرآوری و عملآوری محصولات نباتی و حیوانی ازجمله زراعی، باغی، شیلاتی، دام و طیور، جنگل و مرتع میپردازد و در تعریف فرآوری آمده که دربرگیرنده، تغییرات فیزیکی، شیمیایی، ارگانولپتیکی، نگهداری، بستهبندی و توزیع است. بدون تردید ایجاد صنایع تبدیلی یکی از سودمندترین ارتباطات بین دو بخش صنعت و کشاورزی است. این صنایع باعث کاهش میزان بیکاریهای دائمی و فصلی در مناطق روستایی میشود. همچنین زمینه مناسب جهت توسعه بخش کشاورزی را فراهم میکند و به افزایش تولیدات، بهرهوری، ایجاد فرصتهای شغلی، تامین نیازهای اساسی، پیوند با دیگر بخشهای اقتصادی و کاهش نابرابریهای منطقهای منجر خواهد شد. لذا اینگونه صنایع میتواند پیش نیاز استراتژی صنعتی شدن و تامینکننده امنیت غذایی در کشور باشد.
این موضوع در برنامههای مختلف توسعه مورد توجه قرار گرفت و در برنامه پنجم نیز ایجاد ظرفیتهای جدید برای فرآوری ۲۵ میلیون تن محصولات کشاورزی پیشبینی شده است.
مدیرکل دفتر امور صنایع کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی درخصوص جزئیات برنامه پنجم توسعه در بخش فرآوری محصولات گفت: در افق برنامه پنجم توسعه پیشبینی میشود میزان تولیدات بخش کشاورزی شامل تولیدات زراعی، باغی، دام و طیور و شیلات به ۱۴۳ میلیون تن برسد.
علیرضا پوربصیر در گفتوگو با خبرنگار «گسترشصنعت» افزود: ظرفیت پیشبینیشده صنایع جدید تا پایان برنامه پنجم توسعه برابر با ۲۴ میلیون تن جذب ماده خام است که برای تحقق این امر نیازمند ایجاد واحدهای صنایع تبدیلی (بهطور متوسط ۵ میلیون تن در سال) با سرمایهگذاری ۴۴ هزار و ۷۶۱ میلیارد ریال شامل آورده بخش خصوصی و تسهیلات بانکی هستیم.
به گفته وی، بخشهایی که باید در آن افزایش ظرفیت صورت گیرد شامل، سیبزمینی (فرآوری و بستهبندی شده)، پیاز (فرآوری و بستهبندیشده)، گوجه فرنگی (فرآوری)، سبزی، صیفی و محصولات گلخانهای (فرآوری و بستهبندیشده)، میوه (فرآوری و بستهبندیشده)، میوههای آجیلی (فرآوری و بستهبندیشده)، پسته، خرما و زعفران (فرآوری و بستهبندیشده)، مرکبات (فرآوری و بستهبندیشده)، محصولات نوین در صنایع لبنی، تخممرغ (فرآوری و بستهبندیشده)، عسل (فرآوری و بستهبندیشده)، شیلات (فرآوری و بستهبندیشده)، کشتار صنعتی دام (فرآوری و بستهبندیشده)، قطعهبندی، بستهبندی و انجماد گوشت قرمز و مرغ و فرآوردههای گوشتی است.
پوربصیر با اشاره به بازسازی و نوسازی واحدهای صنایع تبدیلی گفت: برای بازسازی و نوسازی واحدهای شالیکوبی، پستهپاککنی، کشتارگاه طیور، بستهبندی خرما، فرآوری زیتون و انبارهای نگهداری سیب زمینی به تفکیک استان بهطور جداگانه برنامه ارائه شده است.
وی افزود: در این برنامه برای ساماندهی بازسازی و نوسازی یک هزار و ۲۸۹ واحد تولیدی صنایع مورد نظر سه میلیارد و ۵۸۵ میلیون ریال تسهیلات برآورده شده است.
مدیرکل دفتر صنایع کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به ظرفیت صنایع تبدیلی خاطرنشان کرد: هماکنون ظرفیت صنایع موجود براساس جذب ماده خام برای این محصولات ۱۰۰ میلیون تن است.
پوربصیر با بیان اینکه در بخش صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی برای برخی محصولات ظرفیتسازی بیش از نیاز است افزود: اما در برخی از محصولات دیگر برای رسیدن به حد مطلوب هنوز امکان ظرفیتسازی بهویژه در زمینه درجهبندی و بستهبندی میوه و سبزی، سردخانه و انبار وجود دارد.
وی با اشاره به اهمیت خامفروشی در سبد کالایی کشور گفت: تازهخوری (خامفروشی) یکی از روشهای مصرف محصولات کشاورزی است که حذف کامل آن از سبد مصرف مواد غذایی امکانپذیر نیست.
او اظهار کرد: برای کاهش ضایعات و بالا بردن ارزش افزوده و افزایش کیفیت باید از سورتینگ و بستهبندی حمایت شود و یکی از اهداف مهم در برنامه پنجم توسعه گسترش واحدهای سورتینگ و بستهبندی و نگهداری محصولات کشاورزی است.
پوربصیر در خصوص اهمیت فرآوری محصولات کشاورزی خاطرنشان کرد: این صنعت علاوه بر تولید غذای سالم و بهداشتی و کاهش ضایعات و افزایش ارزش افزوده محصولات کشاورزی، نقش مهمی در تامین امنیت غذایی، اشتغالزایی، عمران و توسعه مناطق بویژه در روستاها دارد.
وی افزود: فرآوری محصولات غذایی باعث توزیع بهتر درآمد و رفاه و در نتیجه برقراری عدالت اجتماعی میشود بنابراین توسعه صنایع تبدیلی کشاورزی یکی از محورها و زیرشاخههای اولویتهای کشاورزی است.
