سفره های آب زیر زمینی

گفت و گوی  با سرپرست محیط زیست استان تهران عنوان شد

بازیافت پساب ها تنها راه حراست از سفره های آب زیر زمینی است

 

سمیه راهپیما 

هرگاه در جمعی از آب حرفی به میان می آید نا خودآگاه ذهن فرد به "آب مایه حیات است "باز می گردد . چند سالی است این مایه حیات دست خوش تغییراتی از جمله دست درازی به آب های زیر زمینی شده به گونه ای که بر اساس آمار های منتشر شده در 15 سال گذشته آب از عمق 50 متری برداشت می شد ولی اکنون باید از عمق 300 متری برداشت شود و این عامل مشکلات فراوانی را  ایجاد می کند .

بر این اساس  روزنامه "جوان" گفت و گویی را با داریوش گلعلی زاده ، سرپرست محیط زیست استان تهران انجام داده و در آن برخی زوایای پنهانی که اتمام آب های زیر زمینی به همراه دارد بررسی شده .

 

آقای گلعلی زاده ! به نظر شما  مقصر اصلی در به حد اقل رسیدن  سفره های آب زیر زمینی کیست ؟

تغذیه سفره های آب زیر زمینی از طریق نزولات آسمانی است  ولی به دلیل خشک سالی های پی در پی و به همراه آن برداشت های بی رویه از سفره های آب زیر زمینی با پدیده فرو نشست زمین روبه رو هستیم . فرو نشست 2 متری زمین در منطقه شهریار شاهدی بر این مدعا ست .

اگر سیستم فاضلاب شهری تهران به بهره برداری برسد ، سفره های آب زیر زمینی این منطقه به صورت مصنوعی تغذیه خواهند شد و تا حدودی از خطر فرو نشست زمین در امان خواهیم ماند.

اکنون فاضلاب ها تغذیه کننده سفره های آب زیر زمینی به شمار می روند .  هرچند فاضلاب آلوده است ولی در پر کردن لایه سفره آب های زیر زمینی کمک  شایانی می کند . شاید با بهره گیری از این روش بتوان از خطرات احتمالی نشست زمین جلوگیری کرد .

در این راه اگر چه از فاضلاب ها کمک می گیریم اما نباید  ساخت و سازهای بی رویه و افزایش جمعیت در تهران را که  فواید این عمل را خنثی می کند غافل ماند . باید راه حلی اندیشید تا از این بحران رهایی یابیم .

خطر فرو نشست زمین را باید را جدی گرفت زیرا در چند گذشته نیز شاهد نشست 20 متری زمین در استان همدان بوده ایم . اگر لایه های اسفنجی سفره های آب زیر زمینی بسته شود دیگر با هیچ فرایندی نمیتوان آن را احیا کرد .

 

یعنی ساخت و سازهای بی رویه و افزایش جمعیت در شهر تهران باعث کم شدن سطح آب های زیر زمینی شده ؟

سفره های آب زیر زمینی باهم در ارتباط هستند که با احداث کانال ارتباط آن ها با هم قطع خواهد شد .

طی چند سال گذشته به دلیل افزایش جمعیت آب رود دره ها بوسیله کانال از شمال تهران به جنوب  هدایت می شدند، شاید این راه حل در آن برهه زمانی به صورت مقطعی مشکل گشا بود  اما در دراز مدت عواقبی  نظیر کم شدن سفر های آب زیر زمینی را بر جای گذاشت .  

اگر ما بخواهیم از کانال ها به عنوان یک راه حل  استفاده کنیم باید قسمت هایی را برای تغذیه مصنوعی از طریق حوضچه ها در نظر بگیریم تا بدین طریق  نزولات آسمانی و ... به راحتی  وارد سفر های آب زیر زمینی شوند .

 

 آیا شما سوءمدیریت را در کم شدن سفره های زیر زمینی دخیل می دانید ؟

بله . چون آمایش سرزمینی در کشور صورت نگرفته ، نمی دانیم در هر منطقه چه نوع بار گزاری ای باید برای آسیب ندیدن یک منطقه انجام داد .  

اگر آمایش سرزمینی در کشور صورت گیرد ،دیگر اراضی جنوب تهران که قابلبت کشاورزی دارد برای ساخت و ساز صنعتی استفاده نمی شود یا میان رود دره های شمال تهران که منبع تامین کننده آبیاری اراضی باغات این منطقه بود بزرگراه احداث نمی شد .

اکنون میزان آب آشامیدنی در تهران کم است بنابر این باید طی یک برنامه ریزی اصولی  نظیر احداث فضای سبز مشجر  که هم به لطافت هوا کمک می کند و هم آب کم تری صرف می شود بهره گرفت .

 

چه کار باید کرد تا از عواقب کم شدن آب های زیر زمین کاسته شود ؟

مهم ترین کاری که باید در این خصوص انجام داد بازیافت پساب ها ست .  پساب ها قابلیت چند بار تصفیه شدن را دارند و می توان از آن ها در آبیاری فضای سبز و ... استفاده کرد.

کشور ژاپن 25 بار از پساب ها استفاده مجدد می کند ولی ایران در بهترین حالت فقط یک بار پساب ها را بازیافت می کند . لذا باید برای این مسئله برنامه ریزی خاصی صورت گیرد و جمعیت استان تهران کنترل شود .

 

پیشرفت های علمی در کشور

 

معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم

دانش دوستی مردم ایران

 ریشه پیشرفت های علمی کشور است

 

سمیه راهپیما

با وجود اینکه 17 – 18 سال بیشتر تر از عمر دستیابی کشور به فناوری های نوین نمی گذرد شاهد پیشرفت  های درخشانی در این عرصه بوده ایم  .همیشه در کنار هر نقطه قوتی برخی موانع هم وجود دارد که تاحدودی دستیابی به پیشرفت  ها را کند می کند . 

در گفت و گو ی "جوان "با غلامرضا خواجه سروی معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم این موارد بررسی شده است .  

 

  • آقای خواجه سروی ! به نظر شما چه نقاط قوتی در خصوص دستیابی به فناوری های نوین در کشور وجود دارد؟ 

شاید بتوان دانش دوستی مردم ایران و حمایت ملی را یکی از اصلی ترین موارد  دستیابی به فناوری های نوین دانست . به عنوان نمونه ، در این را ه با حمایت مردم توانستیم به انرژی هسته ای دست پیدا کنیم .

همچنین سرلوحه قرار دادن شعار جنبش نرم افزاری ، تولید علم و دستیابی به فناوری های پیشرفته در فعالیت های کشور یکی دیگر از این نقاط قوت است  . رشد چشم گیر مقالاتی که بر اساس استاندارد های بین المللی نوشته می شود یکی دیگر از این موارد بشمار می رود ، بطوریکه طی 4 سال توانسته ایم  3 هزار مقاله را به 13 هزار افزایش دهیم .

رشد سریع تولید علم با توجه به تحصیلات تکمیلی و بالا بردن کیفیت آموزش در این دوران یکی دیگر از نقاط قوت کشور در حوزه علم و فناوری است  . بطوریکه برای تحقق این امر طی 10 روز گذشته از حقوق مسئولان کم شده است تا وارد به ارتقای کیفیت امور تحقیقاتی شوند.  

در محیط های علمی تلاش شده تا پارک های فناوری افزایش پیدا کند و در این راه رابطه میان صنعت و دانشگاه بیش تر شود   .

اکنون  کشور  در حوزه دستیابی به فناوری های نوین به نقطه ای رسیده که  مسئولان باید راه میانبر را انتخاب کرد و اقدام به تاسیس رشته های میان رشته ای کنند .

 

  • چه نقاط ضعفی در علم و فناوری کشورمان دیده می شود؟ 

با توجه به  تلاش های فراوان برای دستیابی به پیشرفت  و دستیابی به فناوری های نوین برخی موانع و نقاط ضعف هم دیده می شود مثلا:

- هنوز به فکر تسهیل راه ها یی برای دستیابی به فناوی های نوین نبوده ایم .

- با توجه به اینکه مدیریت زمان در توسعه و پپیشرفت  حرف اول را می زند ولی ما این مدیریت را نداریم .

- بر سر راه دانشمندان موانع زیادی قرار دارد و بجای اینکه این موانع برداشته شود قید و بند های زیادی را بر سرراه نخبگان قرار داده ایم و این حرکت خلاف شعار عدالت محور  دولت نهم و دهم است .

- بودجه پژوهشی کشور کم تر از درصدی است که اعلام شده  و هیچگاه کاملا محقق نمی شود.

این نقاط قوت و ضعفی که اشاره شد مختص دولت خاصی نیست و متاسفانه جامعه ما این گونه است زیرا بسیاری از این موانع ریشه فرهنگی دارد .

 

  • در حوزه های پزشکی و ... چند درصد توانسته ایم پیشرفت  داشته باشیم ؟

اگر بخواهیم پیشرفت  های کشورمان را با کشورهای صنعتی و پیشرفته مقایسه کنیم شاید چندان خوشایند نباشد . زیرا در مقایسه با سابقه صنعتی کشورمان که از عمر کوتاه 17 – 18 ساله برخوردار است منطقی نیست  که خود را با سابقه صنعتی کشور های پیشرفته که عمری  300 – 400 ساله دارد مقایسه کنیم .

اگر در این راه ایران را با کشور های همترازش مقایسه کنیم چند پیشرفت مهم را طی 3 دهه در حوزه های پزشکی ، صنعتی، علوم  فنی و پایه پشت سر گذاشته ایم و شاهد رشد چشمگیری در این حوزه ها بوده ایم ولی متاسفانه در حوزه علوم انسانی جهش قابل توجهی نداشته ایم .  

 

  • چند نمونه برجسته از دستیابی کشور به فناوری های نوین را مثال بزنید ؟

انواع موشک شهاب در حوزه نظامی و مجهز شدن به استراتژی های پیشرفته جنگ نرم را می توان از جمله موارد برجسته دستیابی به فناوری های نوین در داخل کشور  به شمار آورد .

 

 

 

 

 

قانون تجمع عوارض

محیط زیست، واسطه میان شهرداری و سازمان مالیاتی

عوارض سنگین صنایع آلاینده کجا هزینه می شود؟

 

  سمیه راهپیما

ظاهراً قرار بر این شده که صنایع آلاینده به علت آسیب‌هایی که بر سلامت هموطنان وارد می‌آورند، جریمه شوند. وظیفه شناسایی این مزاحمان بهداشت و سلامتی هم به عهده سازمان محیط‌زیست گذاشته شده است اما هنوز و بدون اینکه اتفاق خاصی افتاده باشد مشکلات متعددی در راه اجرای این مصوبه به‌وجود آمده که موفقیت آن را تحت‌الشعاع قرار داده است.

طبق قانون تجمیع عوارض که جای خود را به قانون مالیات بر ارزش افزوده داده است، سازمان محیط‌زیست موظف شده تا صنایع‌آلاینده را شناسایی کند و فهرست آن را در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار دهد و این سازمان، پس از برآورد و اخذ عوارض از صنایع مذکور، آن را به حساب شهرداری‌ها واریز کند! موضوعی که شأن سازمان محیط‌زیست را تا حد یک واسطه ناچیز می‌کاهد. انگار نه انگار که این سازمان عریض و طویل شأن نظارتی هم دارد. کسی نیست به مسؤولان یادآوری کند که مدیران محترم! ایران جزء 10 آلاینده بزرگ جهان است. آخر فکر می‌کنید که این مردم در معاملات شما هیچ سهمی ندارند، ظاهرا در قاموس شما، حقشان است دود بخورند و در هوای آلوده سرب و وارونگی هوا دست و پا بزنند و دم بر نیاورند. شهرداری که به عناوین مختلف از مردم پول می‌گیرد، این سازمان محیط‌زیست است که به ردیف بودجه دولت وابسته است و وقایع این چند ساله هم نشان داده که این بودجه اصلاً برای فعالیت‌های این سازمان به ویژه در راه حراست از منابع ملی کافی نیست. پس این درآمد که می‌توانست خون دوباره‌ای به کالبد نیمه‌جان سازمان محیط‌زیست بدمد، از این سازمان دریغ شد تا جیب‌های شهرداری‌ها که پر بود لبریز شود!

در این مورد علی عسگری، رئیس سازمان امور مالیاتی کشور به گزارشگر «جوان» می‌گوید: سازمان امور مالیاتی کشور هنگام واگذاری هزینه‌های جرایم صنایع آلاینده به شهرداری‌ها هیچ گونه نظارتی بر نحوه خرج کردن آن ندارد. از طرفی، سازمان محیط‌زیست هم فقط یک «معرّف» است؛ یعنی تنها صنایع آلاینده را به سازمان امور مالیاتی معرفی می‌کند و هیچ نظارتی بر چگونگی مصرف آن ندارد. عسگری اضافه می‌کند: چون این پول‌ها به حساب شهرداری ریخته شده، آن سازمان بر اساس اولویت‌بندی در کارهایش از وجوه دریافتی خود استفاده می‌کند خواه در زمینه ارتقای کیفیت مترو باشد یا چیز دیگر.

 خلأ سازمان محیط‌زیست در قانون تجمیع عوارض

محمد‌رضا تابش، رئیس فراکسیون محیط‌زیست مجلس شورای اسلامی به «جوان» می‌گوید: خلأ نبود نظارت سازمان محیط‌زیست در قانون تجمیع عوارض احساس می‌شود. زمانی که سازمان محیط‌زیست بر نحوه عملکرد شهرداری نظارت داشته باشد او را مکلف می‌کند تا فقط در مسیر مرتفع کردن مسائل زیست‌محیطی کارخانه‌ها و واحد‌های آلاینده گام بردارد ولا غیر. وی به اصلاح شدن قانون تجمیع عوارض که در برنامه سوم توسعه گنجانده شده، اشاره می‌کند و عقیده دارد که سازمان محیط‌زیست می‌تواند در بعد نظارتی نیز ایفای نقش کند و باید در برنامه پنجم توسعه نیز این قانون گنجانده شود،اما هنوز چنین عملی صورت نگرفته است.

 محیط‌زیست کیلویی چند؟

داریوش گلعلی‌‌زاده، سرپرست محیط‌زیست استان تهران با اشاره به اینکه سازمان امور مالیاتی هیچ گزارشی از نحوه مصرف عوارض دریافتی از واحد‌های صنعتی متخلف به سازمان محیط‌زیست ارائه نمی‌کند، معتقد است: هزینه‌ای که بابت جریمه از واحد‌های آلوده‌کننده محیط‌زیست دریافت می‌شود باید برای محیط‌زیست هزینه شود ولی سازمان محیط‌زیست هیچ‌گونه نظارتی روی آن ندارد و این پول یکراست می‌رود در کیسه شهرداری.

درچنین شرایطی رئیس سازمان محیط‌زیست معتقد است باید نقش و جایگاه سازمان محیط‌زیست در قانون تجمیع محترم شمرده شود و البته از ارائه پیش‌نویس لازم قانونی به مجلس خبر می‌دهد. موضوعی که هنوز در صحن علنی مجلس شورای اسلامی مورد بررسی قرار گرفته است. .

او می‌گوید اکنون 771 واحد صنعتی به عنوان واحد آلاینده در سطح استان تهران وجود دارد که بر اساس قانون تجمیع عوارض مشمول جریمه می‌شوند. لذا این عوارض به شهرداری‌ها ارائه می‌شود و معلوم نیست که این هزینه‌ها در کجا مصرف می‌شود و هنوز هیچ گزارشی به سازمان محیط‌زیست در خصوص نحوه عملکرد خود ارائه نداده‌اند. این در حالی است که عوارض دریافتی از واحد‌های صنعتی باید صرف بهبود روند آلودگی هوا شود.

 جرایم صنایع بزرگ میلیاردی است

همچنین حسن اصیلیان، معاون انسانی سازمان محیط‌زیست در خصوص میزان هزینه‌های جرایم صنایع آلاینده به گزارشگر «جوان» گفت، جرایمی که از سازمان امور مالیاتی کشور برای صنایع بزرگ در نظر گرفته می‌شود میلیاردی است و جرایم صنایع کوچک از 20 میلیون تا 200 میلیون تومان بر آورد می‌شود. سازمان حفاظت محیط‌زیست در جهت بهبود روند قانون تجمیع عوارض (مالیات بر ارزش افزوده) طرحی را به مجلس شورای اسلامی ارائه داده که با مخالفت روبه رو شده است.

او خاطرنشان کرد: براساس این طرح قرار بود عوارض ناشی از جرایم آلاینده جهت بهبود شرایط زیست‌محیطی به حساب صندوق محیط‌زیست واریز شود ولی شهرداری آن را به قانون مالیات بر ارزش افزوده تغییر داد.

اکنون شهرداری‌ها می‌گویند که این هزینه‌ها را در جهت توسعه فضای سبز صرف می‌کنند ولی اینکه چه میزان در جهت توسعه فضای سبز و... مورد استفاده قرار می‌گیرد، معلوم نیست.

 شهرداری هزینه‌های دریافتی را صرف توسعه فضای سبز می‌کند یا نه

معاون درآمد عمومی اداره‌کل درآمد شهرداری تهران به «جوان» گفت: سازمان امور مالیاتی بدهی معوقه به شهرداری تهران دارد. براساس قانون تجمیع عوارض فقط یک درصد هزینه‌هایی که از قانون مالیات بر ارزش افزوده گرفته می‌شود به حساب شهرداری واریز می‌شود. گذشته از مالیات بر ارزش افزوده، چون در سال اول اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده هستیم، سازمان امور مالیاتی هنوز نرم‌افزاری را تعبیه نکرده تا عوارض صنایع آلاینده را برآورد کند. به همین دلیل نمی‌توانم به شما عدد و رقم بدهم ولی می‌توان گفت، شهرداری تهران علاوه بر عوارضی که می‌گیرد در توسعه فضای سبز، مباحث فرهنگی، کتابخانه‌هایی که مختص شهرداری است، تونل توحید، جمع‌آوری زباله‌ها و. . . مصرف می‌کند و حتی بیش‌تر از عوارض دریافتی خرج می‌کند.